Klassik va zamonaviy test nazariyalarida element xususiyatlari
NORMURODOV ASROR BAZAROVICH va boshqalar , Axborotnoma, 4-26, (2025), №2, 01.08.2025

Qisqacha mazmuni. Ushbu maqolada 9-sinf o‘quvchilari uchun biologiya fanidan o‘tkazilgan test sinovi natijalarining tadqiqoti amalga oshirilgan. Tadqiqot doirasida elementlar (test topshiriqlari) qiyinlik darajalari zamonaviy psixometrik yondashuvlar – Rash va ikki parametrli logistik (2PL) modellari yordamida baholangan. Maqolada ushbu ikki model bilan hisoblangan qiyinlik darajalari, ular o‘rtasidagi farqlar, elementlarning ajratish darajasi qiymatlari, ularning diagnostik imkoniyatlari va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilingan. Shuningdek, klassik test nazariyasi bilan elementlarning nuqtaviy biserial korrelyatsiya koeffitsiyenti qiymatlari aniqlangan. Ushbu klassik ko‘rsatkichlar ikki parametrli modelda aniqlangan ajratish darajasi parametrlari bilan taqqoslanib, ularning o‘zaro bog‘liqligi tadqiq qilindi. Ajratish darajasi va nuqtaviy biserial korrelyatsiya koeffitsiyenti qiymatlarining bir-biriga mos holda o‘zgarayotganligi elementlarning ajratish darajasi haqida bu ikkita kattalik ham bir xil ma’lumot berishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari Rash va ikki parametrli modellarining elementlar sifatini aniqlashdagi samaradorligini, shuningdek, har bir modelning afzallik va cheklovlarini ochib beradi. Maqola natijalari test sinovlarini ishlab chiqishda hamda baholash tizimini takomillashtirishda foydali bo‘ladi.

MATEMATIKA FANIDAN BILIMLARNI MUQOBIL JAVOBLI VA YOZMA ISH TOPSHIRIQLARI ASOSIDA ZAMONAVIY TEST NAZARIYALARI BILAN BAHOLASH
MURODOV QODIRJON PAXRIDDINOVICH va boshqalar , Axborotnoma, 27-42, (2025), №2, 01.08.2025

Qisqacha mazmuni. Test natijalarini baholashda politomik elementlar uchun zamonaviy psixrometrik model — umumlashtirilgan qisman kredit modeli (ing. Generalized partial credit model - GPCM) qo‘llanilishi va u orqali yozma ishlarning bosqichma-bosqich baholash mezonlarini integratsiya qilish imkoniyatlari o‘rganiladi. Tadqiqot doirasida matematika fanidan yozma ishlarining adolatli baholash tizimini rivojlantirish maqsadida, har bir yozma topshiriq uchun uch bosqichli mezonlar: yechim strategiyasini aniqlash, hisoblash aniqligi va taqdim etish uslubi alohida ball toifalari sifatida qabul qilindi. Muqobil javobli testlar uchun ikki parametrli logistik model (2PL) tanlab olindi. Tadqiqot va adabiyotlarni o‘rganish jarayonida umumlashtirilgan qisman kredit modeli yordamida yozma ishlarni baholashda har bir ball toifasi orqali ishtirokchilarning bilim va kompetensiyalarini yanada aniqroq ajratish imkonini berishi aniqlandi. Modelning olinayotgan ishga nisbatan mosligini tekshirish usullari yoritildi, yozma ish uchun modelga mos baholash mezoni o‘rganildi. Shuningdek, aralash formatdagi imtihonlarda umumiy natijani aniqlash maqsadida birgalikda (konkurrent) kalibrovkalash usuli haqida qo‘yilgan maqsadga mos ma’lumotlar berildi. Tadqiqotning yakunida o‘tkazilgan virtual sinov test natijalari va xulosalari bayon qilindi. Shuningdek, yozma ishlar va muqobil javobli savollar natijalari o‘rtasidagi o‘zaro korrelyatsiyani o‘rganishda, yozma ishning har bir bosqichini alohida test elementi (savol parametri) sifatida qabul qilish orqali, ularning statistik ko‘rsatkichlarini tahlil qilish mumkinligi aniqlandi.

Intra-Text Gap-Filling in Multilevel English Language Tests: Design, Validity, and CEFR Alignment
Abbosov Avazbek Abdulhamid o'g'li , Axborotnoma, 43-53, (2025), №2, 01.08.2025

Qisqacha mazmuni. Gap-filling items are among the most common types of questions in language proficiency tests. They are particularly suitable for multilevel formats because they can target a broad range of difficulty levels and reflect authentic language processing. Intra-text gap-filling items, in which the input text serves as the word bank at the same time, are a type of test item that has been developed relatively recently. The article discusses the principles of designing intra-text gap-filling tasks, examines their validity, and evaluates how they can be aligned with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR).

MILLIY TEST TIZIMI UCHUN TEST TUZUVCHI MUTAXASSISLARNI TAYYORLASH MASALALARI (O‘ZBEK TILINI BILISH DARAJASI SERTIFIKATI MISOLIDA)
DJALILOV KOMIL QUDRATOVICH , Axborotnoma, 54-64, (2025), №2, 01.08.2025

Qisqacha mazmuni. Testning validligini ta’minlashda test topshiriqlarini tuzishga jalb qilinadigan fan ekspertlari baholash va pedagogik o‘lchovlarning fundamental tamoyil va talablarini qay darajada tushunishlari hamda test tuzish jarayoniga tatbiq qila olishlari muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, ta’lim tizimidan baholash bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlarga test topshiriqlarini tuzish uchun jalb qilinadigan aksar mutaxassislar baholash bo‘yicha tizimli bilimga ega emas va bu mazkur tashkilotlar tomonidan o‘tkaziladigan testlarning validligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Pedagogik dizaynning “orqaga qarab loyihalashtirish” modeli asosida tuzilgan va gibrid tarzda tashkil etilgan qisqa muddatli kurslar muammoni yechishga yordam berishi mumkin.

KIMYO FANIDAN TEST NATIJALARINING TAFSILOTLAR ASOSIDAGI STATISTIK TAHLILI
Amonov Qobil Ashrafovich va boshqalar , Axborotnoma, 65-83, (2025), №2, 01.08.2025

Qisqacha mazmuni. Ushbu maqolada kimyo fanidan milliy sertifikat uchun o‘tkazilgan test sinovi natijalari asosida talabgorlarning hududlar, yosh va tillar kesimida statistik tahlillari amalga oshirildi. 25–35 yosh oralig‘idagi ishtirokchilarning natijalari boshqa yosh guruhlariga nisbatan yuqorili, aksincha 20 yoshgacha bo‘lgan talabgorlarning natijalari boshqa yosh guruhlariga nisbatan past ekanligi aniqlandi. Qiyinlik darajasi yuqori bo‘lgan test topshiriqlari test tafsilotiga asosan qaysi tematik mavzularga mos kelishi o‘rganildi.

YOZISH VA GAPIRISH KO‘NIKMALARINI BAHOLOVCHI MUTAXASSISLARNI TAYYORLASH TIZIMI
ABDULLAYEVA MIRIGUL PAYZULLAYEVNA , Axborotnoma, 84-96, (2025), №2, 01.08.2025

Qisqacha mazmuni. Ushbu maqolada chet tillar bo‘yicha yozish va gapirish ko‘nikmalari uchun ekspertlarni masofaviy tayyorlash va ularni Bilimlarni baholash agentligining Chet tillarni bilish va egallash darajasini baholash boshqarmasi tomonidan tashkil etiladigan test sinovlarining yozish va gapirish ko‘nikmalarini baholash jarayoniga jalb etish bo‘yicha metodologiya tahlil qilingan. Maqolada chet tillar bo‘yicha fan mutaxassislari bo‘lgan nomzodlarni tanlab olish bosqichlari, ularning malakasini oshirish mexanizmi va shuningdek umuman bilimni baholash jarayonining sifatini oshirish va xolisligini ta’minlash choralariga e’tibor qaratilgan.