2025 №4
BILIM VA MALAKALARNI BAHOLASH AGENTLIGI FAOLIYATIDAGI ISLOHOTLAR
ODILOV JAMSHIDBEK TO‘LQINBOY O‘G‘LI
,
Axborotnoma,
4-28, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Maqolada O‘zbekiston Respublikasida ta’lim sifatini baholash tizimini takomillashtirishga qaratilgan islohotlar, xususan, Bilim va malakalarni baholash agentligining rivojlanish bosqichlari, maqsadi va vazifalari, uning faoliyatida amalga oshirilgan islohotlar haqida so‘z yuritigan. Imtihon natijalarini hisoblashda xalqaro tajribalarning joriy etilishi, chet tili va umumta’lim fanlaridan milliy test tizimining bosqichma-bosqich joriy etilishi va takomillashtirilishi hamda baholash jarayonlarining shaffofligi va obyektivligini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar yoritib berilgan. Agentlikning xalqaro baholash tashkilotlari bilan hamkorligi, pedagogik o‘lchovlar sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlari, malaka oshirish kurslari hamda kadrlar salohiyatini rivojlantirish yo‘nalishidagi faoliyati bayon qilingan. Milliy baholash tizimini xalqaro standartlarga moslashtirish, ta’lim sifati monitoringini tizimli yo‘lga qo‘yish va baholash tizimida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish nazariy va amaliy ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatilgan.
MAKTAB BITIRUVCHILARINING ADABIYOT BO‘YICHA BILIM VA KO‘NIKMALARINI BAHOLASH: MILLIY VA XALQARO TAJRIBA QIYOSIY TAHLILI
DJALILOV KOMIL QUDRATOVICH
,
Axborotnoma,
29-36, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Baholashning ta’lim jarayoni ishtirokchilari xatti-harakatlariga ta’siri, ularning nimani va qanday o‘rganishlari va o‘rgatishlarini belgilashi – “washback” ta’siri ilmiy adabiyotlarda o‘z isbotini topgan. Xususan, “yuqori qiymatga ega” (“high stakes”) deb qaraladigan imtihonlar ta’lim oluvchilar va ta’lim beruvchilarga ta’sir ko‘rsatish orqali ta’lim tizimiga ijobiy yoki salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Maqolada Bilim va malakalarni baholash agentligining ona tili va adabiyot fanidan milliy sertifikati (adabiyot qismi) mazmun-mundarijasi hamda baholanadigan konstruktlar A-level (Buyuk Britaniya), AP (AQSH) va International Baccalaureate (IB Diploma Program) singari xalqaro kvalifikatsiyalarning mazmun-mundarijasi hamda baholanadigan konstruktlari bilan solishtiriladi va Milliy sertifikat tizimini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.
BADIIY TASVIR VA IFODA VOSITALARI GRAMMATIK BILIMLARNI ANIQLASHDA QO‘LLANILADIGAN YOPIQ TEST TOPSHIRIQLARINI SHAKLLANTIRISHDA AUTENTIK MISOLLARGA TAYANISH VOSITASI SIFATIDA
MAMARASULOV UMIDJON GULOMJONOVICH
,
Axborotnoma,
37-46, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Mazkur ilmiy maqolada nemis tili grammatik bilimlarni, xususan, sifat turlanishi, artikllar, olmoshlar va gap qurilishi kabi konstruktlarni baholashda autentik badiiy matnlardan foydalanish metodologiyasi o‘rganilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — test topshiriqlarining ob’ektivligini ta’minlagan holda, ularning autentiklik va ekologik validligini oshirishdan iborat. An’anaviy sun’iy gaplar o‘rniga adabiy ifoda vositalari (metafora, personifikatsiya, ironiya) ishlatilgan gaplar asosida yopiq turdagi test topshiriqlari namunalari ishlab chiqildi.
TEST NATIJALARINING INFIT VA OUTFIT STATISTIK TADQIQOTI
Amonov Qobil Ashrafovich
va boshqalar
,
Axborotnoma,
47-54, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Ushbu maqolada tarix fanidan o‘tkazilgan test sinovlari natijalari asosida test savollarining javob namunalari sinaluvchilar qobiliyat darajasiga va aksincha qobiliyat darajasi javob namunasiga qanchalik sezgir ekanligi, shuningdek, test topshiriqlarining qiyinlik darajalari va sinaluvchilarning qobiliyat darajalari o‘rtasidagi mutanosiblik o‘rganildi. Tadqiqot natijalari ayrim test topshiriqlariga sinaluvchilar tomonidan berilgan javoblar mutanosib emasligi va topshiriqlariga berilgan javoblar ko‘proq tasodifiy va ehtiyotsizlik tufayli bo‘lganligini ko‘rsatdi.
MULTIMODAL DISCOURSE ANALYSIS IN LANGUAGE ASSESSMENT: IMPLICATIONS FOR TEST DESIGN AND VALIDITY
Sattiyev Abdulaziz Rasuljonovich
,
Axborotnoma,
55-64, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Language assessment is no longer confined to printed text as modern tests increasingly require learners to interpret maps, diagrams, and digital visuals alongside language. This shift raises a critical question: when test-takers engage with multimodal tasks, are assessments measuring language proficiency or additional skills such as visual literacy? This article explores the potential of multimodal discourse analysis (MDA) as a framework for examining how linguistic and visual modes interact in contemporary language tests. Drawing on examples from international assessments including IELTS, TOEFL iBT, and PISA, the paper argues that visual elements actively shape meaning-making rather than merely supporting text. The study highlights implications for validity and fairness and proposes principles for integrating multimodal design in ways that maintain a clear focus on language ability.
QORAQALPOQ TILIDA ESSE YOZISHDA O‘QUVCHILAR DUCH KELADIGAN QIYINCHILIKLAR VA ULARNI BAHOLASHDAGI MUAMMOLAR
NIYETOVA RAZIYA AMANBAYEVNA
,
Axborotnoma,
65-70, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Mazkur maqolada qoraqalpoq tili mashg‘ulotlarida esse yozish jarayonida o‘quvchilar duch kelayotgan asosiy qiyinchiliklar chuqur tahlil qilinadi. Xususan, so‘z boyligining yetishmasligi, imlo va grammatik xatolar, kompozitsion tartibsizlik, ijodkorlikning sustligi, vaqtni to‘g‘ri taqsimlay olmaslik hamda esse baholashdagi muammolar alohida yoritiladi. Shuningdek, maqolada o‘quvchilar yozma nutqini rivojlantirishda samarali usullar, tekshiruvchilarning metodik yondashuvlari va baholash mezonlarini takomillashtirish yo‘llari ham ko‘rsatib o‘tiladi. Muallif o‘z tajribasi asosida esse yozishning didaktik ahamiyatini, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash va ijodkorlik ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rnini tahlil qiladi.
ОБЕСПЕЧЕНИЕ НАУЧНО-ОБОСНОВАННОЙ БЛАГОПРИЯТНОЙ И ПРИЕМЛЕМОЙ СРЕДЫ ПРИ КОНТРОЛЕ ЗНАНИЙ ИНОСТРАННЫХ ЯЗЫКОВ НЕЗРЯЧИХ ПРЕТЕНДЕНТОВ – ОДИН ИЗ ВАЖНЫХ ПРИОРИТЕТОВ В РАБОТЕ УПРАВЛЕНИЯ ПО ОЦЕНКЕ ЗНАНИЙ ИНОСТРАННЫХ ЯЗЫКОВ
Urayeva Elvira Usmanovna
va boshqalar
,
Axborotnoma,
71-80, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. В статье представлена информация об используемом впервые в Республике Узбекистан новом специальном формате тестовых заданий для оценки устных компетенций у инвалидов по зрению. Оптимизированный формат заданий и критерии оценивания позволяют структурированно оценивать два аспекта речи по иностранному языку (аудирование и говорение). На данном этапе применяется для английского языка, немецкого, французского, турецкого и арабского языкам. Впоследствии предполагается использование и по другим романо-германским и восточным языкам. Данный формат заданий претворяет в жизнь задачи, поставленные в Указе Президента Республики Узбекистан от 21 февраля 2024 года № УП-37 о создании благоприятной и приемлемой среды для незрячих лиц при изучении иностранных языков, в данном случае на этапе контроля знаний.
Chet tilida yozma nutq ko‘nikmasini baholashda kogeziya va kogerentlikning ahamiyati
TANGRIYEVA LOBAR NASRIDDINOVNA
,
Axborotnoma,
81-85, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Mazkur maqolada kogeziya (bog‘lanish) va kogerentlik (mantiqiylik, bir butun bo‘lib turish) kategoriyalarining chet tilida yozma nutq ko‘nikmalarini baholashdagi o‘rni tahlil qilinadi. Kogeziya matnda grammatik va leksik bog‘lanish vositalari orqali fikrlarni uzviy ravishda birlashtirishni ta’minlasa, kogerentlik yozuvning umumiy mazmun va mantiqiy tuzilishini anglatadi. Ushbu ikki omil baholovchining matnni oson qabul qilishi va muallifning maqsadini to‘g‘ri tushunishga xizmat qiladi. Tadqiqotda chet tilida yozma nutq ko‘nikmasini baholashda kogeziya va kogerentlikning o‘zaro bog‘liqligi, ularning baholash mezonlarida tutgan o‘rni hamda samarali yozuv ko‘nikmasini shakllantirishdagi ahamiyati yoritiladi.
PEDAGOGIK O‘LCHOV VOSITALARINI ISHLAB CHIQISH VA EKSPERTIZADAN O‘TKAZISHGA QO‘YILGAN TALABLAR: METODIK TAVSIYALAR
OLIMBEKOV ZAFARBEK OLIMBEK O‘G‘LI
va boshqalar
,
Axborotnoma,
86-96, (2025), №4,
19.03.2026
Qisqacha mazmuni. Ushbu maqolada taʼlim tashkilotlariga qabul jarayonida qo‘llaniladigan pedagogik o‘lchov vositalari, xususan test topshiriqlarini ishlab chiqish va ekspertizadan o‘tkazishga qo‘yiladigan talablar, pedagogik o‘lchov vositalarini yaratish amaliyotini yaxshilash uchun metodik tavsiyalar taqdim etiladi. Shuningdek, test topshiriqlarining sifatini oshirishga, fan ekspertlari ishini samarali tashkil etish maqsadida taʼlim dasturlariga, kognitiv darajalar, topshiriq matni va javob variantlarini ishlab chiqish, ekspertiza jarayoni, shaxsiy malaka va xolislik kabi muhim masalalarga eʼtibor qaratildi.