Qisqacha mazmuni. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning bilim darajasini baholash va unga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, standartlashtirilgan test sinovlari natijalarini chuqur ilmiy statistik tahlil qilish orqali ta’lim sifatini oshirish, baholash tizimini takomillashtirish hamda turli guruhlar kesimida o‘zlashtirish darajalaridagi tafovutlarni aniqlash imkoniyati yaratiladi. Ushbu maqolada 2025-yil davomida matematika fanidan milliy sertifikat uchun o‘tkazilgan test sinovlari natijalari orqali talabgorlarning qobiliyat darajalari va foydalanilgan test variantlarining qiyinlik darajalari, shuningdek, talabgorlarning yoshi, jinsi va test sinovlari o‘tkazilgan hududlari kesimidagi statistik tahlili keltirilgan. Statistik tahlil natijalariga ko‘ra, talabgorlarning qobiliyat darajalari (-7,03; 8,21) va test topshiriqlarining qiyinlik darajalari esa (-3,56; 8,33) logit birliklar oralig‘ida o‘zgarishi aniqlandi. 2025-yil davomida matematika fanidan o‘tkazilgan test sinovlari natijalarining statistik tahlili shuni ko‘rsatdiki, talabgorlarning qobiliyat darajalarining o‘rtacha hissasi quyidagicha A+ darajaga ega bo‘lgan talabgorlar ulushi 2,4 foiz, A daraja  3,2 foiz, B+ daraja  5,9 foiz, B daraja  10,7 foiz, C+ daraja  23 foiz, C daraja  14 foiz va C dan quyi qobiliyat darajasidagi talabgorlar ulushi esa 40,9 foizni tashkil etdi. Test sinovlarida ishtirok etgan talabgorlar tarkibida erkaklar ulushi o‘rtacha 61,31 foizni, ayollar ulushi esa 38,69 foizni tashkil etdi. Hududlar kesimida tahlil qilinganda, qobiliyat darajasi bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkichlar Qoraqalpog‘iston Respublikasi hamda Buxoro viloyatida kuzatilgan bo‘lsa, eng past ko‘rsatkichlar Andijon, Jizzax, Navoiy, Samarqand va Surxondaryo viloyatlarida qayd etildi.

Kalit so'zlar. Matematika, test sinovlari, qobiliyat darajasi, qiyinlik darajasi, Rasch modeli, zamonaviy test nazariyasi.