O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligi “Axborotnoma” ilmiy-uslubiy jurnali mualliflari uchun qoidalar

I. Mavzular va chop etish shakllari

    O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligining “Axborotnoma” ilmiy-uslubiy jurnali pedagogik o‘lchovlarga oid nazariy va amaliy maqolalarni chop etadi. Testologiya bo‘yicha bajarilgan ishlarga alohida diqqat qaratiladi. Maqolaning umumiy hajmi 15 betdan oshmasligi lozim (14 pt Cambria shriftida).
    Yetarlicha ilmiy yangilikka ega bo‘lgan va tezda nashr qilinishi lozim bo‘lgan materiallar muharrirga xat ko‘rinishida (4 betdan ortiq bo‘lmagan, 14 pt Cambria shriftida) taqdim etiladi.
    Avval chop etilgan maqolani to‘ldiruvchi yoki tuzatuvchi, lekin to‘liq maqola sifatida chop etish talab qilinmaydigan materiallar qisqa xabarlar (6 betdan ortiq bo‘lmagan, 14 pt Cambria shriftida) ko‘rinishida nashr qilinadi.
    Jurnalda pedagogik o‘lchovlarga oid eng muhim va dolzarb nazariy va amaliy muammolarga bag‘ishlangan tahliliy maqolalar ham chop etilishi mumkin (40 betdan ortiq bo‘lmagan, 14 pt Cambria shriftida). Mualliflar oldindan tahririyatga tahliliy maqola mavzusi qamrovining qisqacha mazmunini (1 betdan ortiq bo‘lmagan) berib, kelishib olishi kerak.
    Taqdim etilgan qo‘lyozma mat-nida bitta masalaga bag‘ishlangan materialni asoslanmagan holda bir necha maqolaga bo‘lishdan va haddan tashqari o‘z-o‘ziga havola qilishdan qochish kerak.
    Havola qilingan adabiyotlar ro‘yxatida asosan oxirgi 5-10 yilda chop etilgan manbalar ko‘rsatilgan bovlishi kerak. Ancha eski adabiyotlarga eng zarur holatlarda havola qilinadi.
    Jurnal tahririyati maqolani qisqartirish va materiallarni birlashtirish, shuningdek, materialni hajmiga bog‘liq bo‘lmagan holda qisqartirish huquqini o‘zida qoldiradi. 

II.Qo‘lyozmani rasmiylashtirish va uni 
tahririyatga taqdim etish

    Maqola qo‘lyozmasi, ko‘rgazmali materiallari (jadvallar, chizmalar va rasmlar) bilan birgalikda bitta hajmdagi faylda elektron shaklda (uzluksiz raqamlangan holda) tahririyatda qabul qilinadi (info_im@uzbmb.uz elektron manzil bo‘yicha).
    Mualliflar maqola qo‘lyozmasi bilan birga qo‘lyozma avval boshqa jurnalda chop etilmaganligi va chop etish uchun navbatda turmaganligini tasdiqlovchi kafolat xatini taqdim etishi kerak. 
    Mualliflar 7 ish kunida maqola qo‘lyozmasi kelib tushganligi haqida xabardor qilinadi.
    Nazariy, amaliy, tahliliy maqolalarni, muharrirga xat va qisqa xabarlarni rasmiylashtirishda quyidagi tartibga rioya qilish kerak:  
    1. Qo‘lyozma matni (mavzusi, mualliflar familiyasi va ismi sharifi, mualliflar ish joyi, qisqacha mazmuni va kalit so‘zlar bilan) 14 keglda, 1,5 oraliqda (Cambria shriftida), barcha tomonlaridan 2 sm hoshiya qoldirgan holda tayyorlanadi. Asosiy matn (mavzu va kichik mavzular nomidan tashqari) kengligi bo‘yicha tekislangan bo‘lishi kerak. Matn muharriri Microsoft Office Word (*.rtf formatda) foydalanilgan holda tayyorlanadi.
    Maqola qo‘lyozmasida bo‘limlar tartibi:
    1.    Kirish.
    2.    Natijalar va muhokama.
    3.    Amaliy qismi.
    4.    Xulosa.
    5.    Tashakkurnoma (majburiy emas).
    6.    Moliyaviy manbasi (bo‘lsa).
    7.    Manfaatlar to‘qnashuvi.
    8.    Adabiyotlar ro‘yxati.
    9.    Abstract (o‘zbek va ingliz tillarida).
    2. Maqola nomi (yuqori darajada ma’lumotli bo‘lishi, ishning aniq mazmunini o‘zida aks ettirishi va kalit so‘zlari bo‘lishi, yo‘nalishni va tadqiqotning asosiy natijalarini ifodalashi kerak. Agarda maqola navbatdagi xabar bo‘ladigan bo‘lsa, unda oldingi xabarni izohdava adabiyotlar ro‘yxatida birinchi havolada berish). Bosh harfda, yarimto‘q rangda, o‘rtaga tekislangan holda (o‘zbek va ingliz (oxirida) tilida) beriladi.
    3. Mualliflarning familyasi va ismi sharifi (birinchi muallifning familiyasi va ismi sharifi oldidan mualliflik huquqi belgisi va qo‘lyozmaning jurnalga taqdim etilgan yil qayd etiladi. Masalan:
 © 2019-y. Toshmatov Z.Z., Eshmatov A.A., Normatov M.D. 
va shunga o‘xshash. Yozishmaga mas’ul bo‘lgan muallif familiyasi oldiga yulduzcha belgisi qo‘yiladi *). Yarimto‘q rangdagi harfda, o‘rtaga tekislangan holda (o‘zbek va ingliz (oxirida) tilida) beriladi.
    4. Ish bajarilgan tashkilot va idoraning to‘liq nomi, (agar tashkilotlar bir nechta bovlsa, qaysi muallif qaysi tashkilotda ishlashi ko‘rsatiladi). Mualliflarning ish joyi kichik arab raqami bilan belgilanib, tashkilot nomi oldiga qo‘yiladi, masalan, 
1)O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Bilim va malakalarni baholash agentligi, 100214, O‘zbekiston Respublikasi, Toshkent sh., Bog‘ishamol k., 12.
Og‘ishgan harfda va o‘rtaga tekislangan holda (o‘zbek va ingliz (oxirida) tilida) beriladi.
5. Yozishmalar uchun muallifning elektron manzili *e-mail: toshmatov1972@dtm.uz shaklida beriladi. Og‘ishgan harfda va o‘rtaga tekislangan holda beriladi.
6. Kalit so‘zlar (5 tadan 10 tagacha) bo‘ladi, masalan: Kalit so‘zlar: pedagogik o‘lchovlar, validlik, ishonchlilik, meyo’riy-yo‘naltirilgan. Kichik harfda va chapga tekislangan holda (o‘zbek va ingliz (oxirida) tilida) beriladi.
7. Qisqacha mazmunda (400-500 belgilar), mazmunni tashkil etuvchi asosiy usullar va mualliflarning tadqiqot natijalari bo‘yicha aniq xulosalari beriladi. Qisqacha mazmunda qisqartmalar berish, shartli belgilashlar, raqamli bog‘lanishlar va adabiyotlarga havola berishga yo‘l qo‘yilmaydi. Kichik harfda va matn kengligi bo‘yicha tekislangan holda (o‘zbek va ingliz (oxirida) tilida) beriladi.
8. Umumiy qismida mavzuga oid qisqacha oldin e’lon qilingan ishlarning tanqidiy tahlili, ishning maqsad va vazifalari, tadqiqot natijalarining muhokamasi beriladi. 
Ishning maqsadi aniq ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak, “...qiziq bo‘lardi...”, “...qiziqtirar edi...” ko‘rinishdagi jumlalar ishlatilishiga mutlaqo yo‘l qo‘yilmaydi. Muallif tomonidan qayd etilgan har bir holat o‘z amaliy ishi (hisob-kitob) bilan tasdiqlanishi yoki adabiyotga havola qilinishi kerak.
9. Amaliy tajriba qismida amaliy tajribani o‘tkazish tavsifi va natijalari haqidagi ma’lumotlar beriladi. 
Qisqacha xabar va muharrirga xatda amaliy tajriba qismi alohida berilmaydi. 
10. Havola qilingan adabiyotlar ro‘yxati quyida keltirilgan namuna ko‘rinishida rasmiylashtiri-ladi. Barcha mualliflarning familyasi va ismi sharifi keltiriladi (“va b.” qisqartirishlarga yo‘l qo‘yilmaydi). 
Jurnallardagi maqolalarga:
1. Toshmatov N.E. ... O‘zR VM huzuridagi DTM Axborotnomasi. 2018-yil, 
1-son, 78-88-betlar.
Dissertatsiya va avtoreferatlarga:
1. Toshmatov E.N. ... dis. P.f.d. Toshkent. 2018-yil.
2. Eshmatov T.M. ... Avtoref. Dis. P.f.n. Toshkent. 2016-yil..
11. Abstract – ingliz tilida 7-band. 
12. Tashakkurnoma qismida foydali muhokama va munozara, hamkasblarga va taqrizchiga min-natdorlik haqidagi ma’lumotlar keltiriladi. Shuningdek, matnni kom-pyuterda terishga yordam berganlarga, rasm va chizmalar chizishda yordam berganlarga ham minnatdorchilik bildirish mumkin. 
13. Moliyaviy manba qismida grantlar va boshqa moliyaviy yordamlar haqidagi malumotlar keltiriladi. Tashkilot nomi va homiy tashkilot nomi qisqartirilmasdan to‘liq keltiriladi.
14. Manfaatlar to‘qnashuvi qismida mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligi haqida yozishi shart.

III. Maqolaning chop etishga qabul qilinganligi haqidagi ma’lumot 

    Maqolaning nashrdan chiqishi-gacha va uning jurnal tahririyati bazasiga kelgandan keyin (muallifning so‘roviga ko‘ra) maqolaning nashrga qabul qilinganligi haqida ma’lumotnoma berilishi mumkin. Unda faqat qabul qilingan yili ko‘rsatiladi, masalan, “... maqola barcha qabul bosqichlaridan o‘tdi va 2023-yilda chop etilish uchun qabul qilindi”.

VI. Qo‘lyozmaning tahririyatdan o‘tish tartibi 

    Qo‘lyozma matni olingandan keyin (va bu haqida muallifga xabar berilgandan keyin) u taqrizchiga ko‘rib chiqish uchun yuboriladi (dastlabki taqriz). Jurnal tartibiga ko‘ra dastlabki tahrirga 14 ish kunigacha beriladi. Jurnal tahririyati bir tomonlama taqrizdan foydalanib tahririyat a’zolaridan biriga (single-blind – taqrizchi muallifni biladi, muallif taqrizchi kimligini bilmaydi) beradi. Taqrizchining e’tirozlari olingandan keyin qo‘lyozma dastlabki qayta ishlashga yuboriladi (7 kalendar kunigacha). 
    Muallifga taqrizchi e’tirozlari bilan qo‘lyozmaga ikkita shartnoma blanki (litsenziya shartnomasi va mualliflik huquqini berish haqidagi shartnoma) yuboriladi. Muallif shartnomani to‘ldiradi, imzolaydi va matnning qayta ishlangan shakli bilan birga elektron shaklda (*.pdf shaklida) yuboradi. Imzolanmagan shartnomasiz qo‘lyozmani jurnalning tayyorlanayotgan soniga berib bo‘lmaydi. 
    Qayta ishlangan qo‘lyozma matni olinganidan so‘ng u qayta taqrizga yuboriladi (qayta taqriz muddati 14 ish kunigacha). Taqrizchi qo‘lyozma matnini ko‘rib chiqadi va chop etish/qaytadan qayta ishlash yoki qo‘lyozmani chop etishni rad etish haqida xulosa beradi. 
    Taqriz olish bosqichidan keyin qo‘lyozma jurnal ilmiy muharririga yuboriladi. Ilmiy muharrir e’tirozlar tayyorlaydi, o‘zgarishlar kiritadi va ularni muallif bilan kelishadi. 
Mualliflar tomonidan maqola uzrli sababsiz 1 oydan ko‘p muddatga kechiktirilsa, dastlabki kelib tushgan sanasi saqlanmaydi. 
    Tahririyat jamoasi maqolani chop etishni rad etish huquqini quyidagi hollarda o‘zida qoldiradi: 
    1) jurnal sohasiga mos kelmasa;
    2) olingan natijalar ahamiyatliligining yetarli emasligi; 
    3) tadqiqotning maqsad va vazifalari aniq shakllantirilmaganda; 
    4) zamonaviy tadqiqot darajasiga mos kelmasa; 
    5) xulosalar yetarli darajada adabiyotlar yoki amaliy tajriba materiallari bilan asoslanmagan bo‘lsa; 
    6) keltirilgan natijalar muallif yoki boshqa tadqiqotchilar tomonidan yetarlicha to‘liq maqola sifatida chop etilgan bo‘lsa; 
    7) maqolaning ilmiy-uslubiy sifati va/yoki uning rasmiylashtirilishi qoniqarsiz bo‘lsa, “mualliflar uchun qoidalar”ga rioya qilinmasdan rasmiylashtirilgan bo‘lsa; 
    8) muallif tomonidan ikki marta qayta ishlanib tahririyatga kelgan variantda taqrizchining barcha e’tirozlari (mos ravishda asoslarsiz) inobatga olinmagan bo‘lsa.